Στο κείμενο αυτό παρουσιάζονται ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τις αγαπητές μας όρνιθες. Η χρησιμότητα τέτοιων γνώσεων φαίνεται ιδίως όταν υπεισέρχεται η στιγμή όπου μια ασυνήθιστη σκέψη γεννιέται: «Μήπως να ξεκινήσω να ασχολούμαι με την εκτροφή πουλερικών, και δη με τις κότες;».
Είναι αυτονόητο πως αγροικίες και κοτόπουλα δύσκολα χωρίζονται. Όμως, αντίθετα με τη γενικά αποδεκτή άποψη ότι στην εκτροφή κοτόπουλων τα πάντα είναι εξαιρετικά απλά και βασίζονται στην αρχή «ρίχνουμε μια χούφτα σπόρων και μαζεύουμε τα αβγά», υπάρχουν πολλές πτυχές γύρω από το συγκεκριμένο θέμα και καθεμία έχει τη δική της θετική και αρνητική αύρα.
Θα προσπαθήσουμε να αποφύγουμε γνωστές πληροφορίες όπως αναφορικά με τη διατροφή και την ανάπτυξή τους, αλλά θα δώσουμε λίγη προσοχή στα κοτόπουλα ως εκπροσώπους πουλερικών με ιδιαίτερο χαρακτήρα και γνωρίσματα. Τα κοτόπουλα δεν είναι τόσο χαζά όσο συνήθως πιστεύεται Φυσικά, κανείς δεν τα αποκαλεί έξυπνα, αλλά απαξιωτικές εκφράσεις για τη νοημοσύνη τους δεν είναι δίκαιες.
Η επιστήμη έχει διαπιστώσει ότι το κοτοπουλάκι μπορεί να μετράει από τις πρώτες ώρες της γέννησής του και το επίπεδο της ανάπτυξής του ξεπερνά εκείνη βρέφους ηλικίας ενός έτους. Το κλωσσόπουλο που έχει ζήσει μόλις ένα 24ωρο παρουσιάζει σύνολο δεξιοτήτων και αντανακλαστικών που είναι εφικτό μόνο σε παιδί ηλικίας τριών ετών. Μάλιστα, είναι ικανό:
- να θυμάται περισσότερα από 100 πρόσωπα
- να διακρίνει τον άνθρωπο που το φροντίζει από άλλα άτομα σε απόσταση περισσότερη από 10 μέτρα
- να καταλαβαίνει πότε είναι πρωί, απόγευμα, βράδυ
- να εκπαιδεύεται σχετικά εύκολα Οι κότες θυμούνται πολύ καλά το σπίτι τους και την ώρα που τις ταΐζουν. Εάν, δε, πάρετε ένα κοτόπουλο από το κοτέτσι, θα το θυμούνται για αρκετές ημέρες και στο γυρισμό του θα το καλοδεχτούν. Ο κόκορας χρειάζεται όχι μόνο για την αναπαραγωγή νεοσσών Τα κοτόπουλα μπορούν να παράγουν αβγά χωρίς τα κοκόρια, αλλά, βεβαίως, σε αυτή την περίπτωση δεν έχει νόημα να περιμένετε κοτοπουλάκια. Πολύ σπάνια αναφέρει κανείς το ρόλο του κόκορα στη δομή της κοινωνίας των συγκεκριμένων πουλερικών. Ο κόκορας είναι επικεφαλής ενός σύνθετου ιεραρχικού συστήματος που έχει καθιερωθεί στο κοτέτσι και εκτελεί πολλές διευθυντικές και οργανωτικές δραστηριότητες:
- ελέγχει εάν όλες οι κότες ξύπνησαν το πρωί (ωστόσο, με την έγερσή του, δεν ξυπνούν μόνο αυτές!)
- τις προσκαλεί για φαγητό
- αποτρέπει τις συγκρούσεις
- καλεί τις όρνιθες στη φωλιά
- τις προστατεύει από πιθανές επιθέσεις μικρών θηρευτών Λόγω της γενετικά προκαθορισμένης απότομης συμπεριφοράς του, ο κόκορας μπορεί να εισέλθει σε άνιση μάχη με μεγαλύτερο αντίπαλο, για παράδειγμα το σκύλο ενός γείτονα ή ακόμη και με το αφεντικό του. Οι κότες διαφέρουν μεταξύ τους Ναι, είναι διαφορετικές όχι μόνο στο χρώμα, αλλά και στο χαρακτήρα. Φυσικά, είναι αδύνατο να συγκρίνουμε τη φλεγματική κότα ράτσας Μπράχμα με τη γεμάτη ενέργεια εκπρόσωπο της ρωσικής λευκής κότας. Κάθε κοτόπουλο διακρίνεται από ορισμένο σύνολο συνηθειών και ξέχωρης ιδιοσυγκρασίας. Όπως συμβαίνει με σχεδόν κάθε κατοικίδιο, οι κότες είναι περίεργες, πονηρές, επιθετικές και μπορούν, επιπλέον, με μεγάλη ευχαρίστηση να κάθονται στον ώμο του οικοδεσπότη ‒ αν φυσικά καταφέρουν να ανεβούν εκεί! Τα κοτόπουλα είναι πολύ θορυβώδη πτηνά Γενικά πιστεύεται ότι οι χήνες κάνουν το μεγαλύτερο θόρυβο. Πράγματι, τα κοτόπουλα είναι πολύ πιο σιωπηλά και κακαρίζουν μόνο για κάποιο συγκεκριμένο λόγο. Το θέμα, όμως, είναι ότι αυτές οι περιπτώσεις είναι πολύ διαφορετικές και εμφανίζονται με αξιοζήλευτη συχνότητα. Εάν υπολογίσετε ότι το κοτόπουλο, κατά κανόνα, δε ζει μόνο του, τότε ο ιδιοκτήτης θα ενημερωθεί άμεσα για όλα όσα συνέβησαν στο κοτέτσι και στην αυλή… Οι περιπτώσεις που οι κότες θεωρούν απαραίτητο να κάνουν θόρυβο είναι πολλές:
- θέλω τόσο πολύ να κάνω αβγό, ενώ στη φωλιά είναι κάποια άλλη
- γιούπι, έκανα αβγό!
- ο κτηνοτρόφος-αφεντικό πέρασε από δίπλα
- το γειτονικό σκυλί πέρασε για λίγο
- πάμε εκεί που υπάρχουν τόσες νοστιμιές (κατά κανόνα, αυτός ο ήχος γίνεται από τον κόκορα)! Οι ήχοι συχνά είναι πολύ δυνατοί και μπορεί να ακούγονται για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ακόμη και ο ελαφρύς ήχος που εκφέρεται από κάθε κότα στο κοτέτσι μετατρέπεται σε μονότονο θόρυβο. Ως εκ τούτου, το κακάρισμά τους μπορεί να φανερώσει την υγεία τους ή μη, αφού η σιωπή στο κοτέτσι αποτελεί σαφές σημάδι για τυχόν προβλήματα υγείας. Μπορεί κανείς να δεθεί με τις κότες Ιδιαίτερα «κινδυνεύουν» εκείνοι που φροντίζουν τα κοτοπουλάκια από την πρώτη μέρα της γέννησής τους. Ακόμη περισσότερο όσοι επωάζουν τα γονιμοποιημένα αβγά σε εκκολαπτήριο. Κατά τη διάρκεια της ανατροφής τους είναι απαραίτητο να παρατηρείται η συμπεριφορά τους, ιδίως για να θεραπεύονται ή ώστε να επιλύονται πιθανές συγκρούσεις, και υποσυνείδητα πραγματοποιείται η απομνημόνευση κάθε κοτόπουλου. Τελικά, το κοτόπουλο αρχίζει να εξομοιώνεται με κατοικίδιο, το οποίο, φυσικά, δε ζητά αγκαλιές, αλλά παράγει αβγά. Εάν λάβουμε ακόμα υπόψη ότι οι κότες αναγνωρίζουν τον ιδιοκτήτη τους, και μάλιστα τον περιμένουν, είναι δύσκολο πια να τις βλέπει κανείς αποκλειστικά ως απλή πηγή τροφής. Τα κοτόπουλα δημιουργούν εξάρτηση Ακούγεται ίσως παράξενο, αλλά αυτή η ασυνήθιστη εξάρτηση εκδηλώνεται σε πολλούς. Ξεκινά κανείς με πέντε κοτόπουλα και έναν κόκορα και στο τέλος καταλήγει με επωαστήρα για ογδόντα αβγά και ένα μεγάλο κοτέτσι με 200 κεφάλια μέσα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η όρεξη του κτηνοτρόφου συνήθως μεγαλώνει και η αναπαραγωγή παύει να περιορίζεται σε μία μόλις ράτσα. Η επιλογή της στις μέρες μας έχει μεγάλη σημασία και η όρεξη, όπως λένε, έρχεται με το φαγητό. Επομένως, από τη στιγμή που ο παραγωγός αποφασίζει ποια φυλή τον ικανοποιεί ανάλογα και με τις παραμέτρους της (παραγωγή αβγών, βάρος, γρήγορη ανάπτυξη κ.ά.), συνήθως φροντίζει να εκκολαφθεί εν συνεχεία μεγάλος αριθμός από κλωσσόπουλα και αντίστοιχα να εκτραφούν πολλά πτηνά. Τα κοτόπουλα αγαπούν να σκάβουν Το συγκεκριμένο χαρακτηριστικό γνώρισμα των κοτόπουλων δεν πρέπει ποτέ να παραμεληθεί, αφού η μη επαγρύπνηση του κτηνοτρόφου μπορεί να οδηγήσει σε ανεπανόρθωτες απώλειες καλλιεργειών. Τα κοτόπουλα είναι σε θέση να καταστρέψουν τη βλάστηση σε μεγάλες εκτάσεις και σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα. Για τη συγκεκριμένη συμπεριφορά είναι υπεύθυνα τα γονίδιά τους, τα οποία… αναγκάζουν τα κοτόπουλα να ψάχνουν για διάφορες «νοστιμιές», σκάβοντας, για παράδειγμα, τις καλλιέργειες πατάτας ή φράουλας. Ακόμα, στις κότες μπορεί να δημιουργηθεί μεγάλη επιθυμία να σκάψουν ένα λάκκο σε ήδη κατεστραμμένες καλλιέργειες και για μεγάλο χρονικό διάστημα, και με ευχαρίστηση να κάνουν «μπάνιο» σε αυτόν σκορπίζοντας ολόγυρα το χώμα. Τα κοτόπουλα παράγουν αβγά διαφορετικών μεγεθών Δεν πρέπει να περιμένετε ποτέ από τις κότες σας αβγά σε μέγεθος του εμπορίου, αφού και στα μεγάλα πτηνοτροφεία αρχικά τα αβγά επίσης έχουν διαφορετικό μέγεθος. Τα αβγά που διατίθενται στο εμπόριο ταξινομούνται σε κατηγορίες, ενώ κάποια άλλα, που δεν πληρούν τις απαραίτητες προδιαγραφές, τυγχάνουν επεξεργασίας ως σκόνης αβγών ή αξιοποιούνται ως τροφή για τις κότες. Για να λαμβάνετε περισσότερα αβγά ιδίου βάρους και κανονικού σχήματος, είναι απαραίτητο να τηρείτε πολλούς κανόνες κατά την εκτροφή των πουλερικών:
- ισορροπημένη διατροφή
- λειτουργία φωτισμού
- κατάλληλη θερμοκρασία
- ομοιογένεια των πτηνών κατά βάρος και ηλικία Κατά κανόνα, το να επιμένουμε στην παραγωγή ομοιογενών αβγών σε μια απλή αγροικία είναι δύσκολη υπόθεση. Εξάλλου, το μέγεθος του αβγού δεν επηρεάζει τις γευστικές του ιδιότητες. Τα κοτόπουλα δεν παράγουν αβγά κάθε μέρα Ο κύκλος ωοτοκίας κάθε όρνιθας είναι ξεχωριστός και εξαρτάται τόσο από τις συνθήκες εκτροφής όσο και από τις ιδιότητες της φυλής. Η περίοδος ωρίμανσης αβγών στο σώμα της κότας διαρκεί περίπου 25 ώρες και η ανάπτυξη κάθε επόμενου αβγού ξεκινά έπειτα από κάποιο χρονικό διάστημα. Ως εκ τούτου, η ωοτοκία καθημερινά μεταφέρεται για αργότερα και έτσι έρχεται μια μέρα όπου το αβγό δεν ωριμάζει. Στα κοτόπουλα που αξιοποιούνται για την κρεατοπαραγωγή τους ο κύκλος αυτός είναι μεγαλύτερος σε σύγκριση με τις κότες της αβγοπαραγωγής, οι οποίοι έχουν επιλεχθεί με σκοπό να ελαχιστοποιήσουν το χρόνο ωρίμανσης αβγών, ακόμη και με τίμημα να χάσουν την ποιότητά τους. Γενικότερα, οι κότες είναι αξιαγάπητα πλάσματα. Μπορούν να δημιουργήσουν ιδιαίτερη ατμόσφαιρα στην αγροικία, αναζωογονώντας την ουσιαστικά. Όπως κάθε ζωντανό ον, αναζητούν φροντίδα και αγάπη. Η δημιουργία των απαραίτητων συνθηκών για την εκτροφή τους θα αποδώσει πολύ περισσότερο από τα νόστιμα αβγά τους, αλλά και πολλά θετικά συναισθήματα!